تحصيلات
تحصيلات
پژوهش
پژوهش
آزمايشات باليني
آزمايشات باليني
مراقبت از بيمار
مراقبت از بيمار

راه كار هاي پيشگيري از سرطان


 

خبر خوب آنكه بسياري از سرطانها قابل پيشگيري اند. تعدادي از اين بيماري ها نيز اگر به موقع تشخيص داده شوند كاملا قابل درمان خواهند بود. نيمي از افرادي كه به سرطان مبتلا مي شوند فرصت خوبي براي زنده ماندن دارند.

بسياري از علل بيماري سرطان و اقداماتي كه در جهت كاستن از خطرات شان است شناخته شده است. در حال حاضر بسياري از سرطانها چون زود تشخيص داده مي شوند مي توان بيمار را تا حد زيادي زنده نگهداشت و بيمار مي تواند به زندگي خود ادامه دهد اين مهم با انجام خود آزمايي و غربالگري امكان پذير است.

1-     وجود توده در هرجايي از بدن مانند پستان يا بيضه

2-     تغيير در يك خال پوستي

3-     زخمي كه بهبود نمي يابد

4-     سرفه يا گرفتگي صدا بطور مداوم

5-     سوء هاضمه يا اختلال در بلع بطور مداوم

6-     تهوع يا سرفه خون آلود

7-     تغيير در عادات طبيعي روده مانند اسهال يا يبوست بطور دايم

8-     وجود هرگونه خون در ادرار يا مدفوع و هر خونريزي غير طبيعي واژينال

9-     كاهش وزن غير قابل توجيه

10-    بي اشتهايي غير قابل توجيه


داشتن هريك از علايم فوق به معني وجود سرطان نيست اما بايد فورا به پزشك مراجعه كنيد تا وضعيت موجود كاملا ارزيابي شود. بايد دانست پيشگيري از سرطان محدود به سن خاصي نيست و بايد با تغييرات تدريجي در مسير زندگي سعي در اصلاح شيوه زندگي خود و جامعه نمود.

در اين قسمت به توضيحاتي پيرامون راههاي پيشگيري از سرطان مي پردازيم.

 

1.سيگار نكشيد:

سيگار نكشيدن بزرگترين عامل پيشگيري از سرطان است.

30% مرگ و مير تمام سرطان ها به علت كشيدن سيگار است. آمار سالانه مرگ و مير ناشي از كشيدن سيگار عبارتست از: بيش از 31000 فوت بعلت سرطان ريه، بيش از 13000 فوت بعلت سرطان مري، حنجره، مثانه، كليه، لوزالمعده و معده بيش از 66000 مرگ بعلت ديگر بيماريها.

سرطان ريه شايعترين سرطان در مردان و مقام دوم شيوع را در زنان دارد. اگر شما هر روز 25 عدد سيگار بكشيد نسبت به يك فرد غير سيگاري 25 بار بيشتر در معرض خطر سرطان ريه قرار مي گيريد و هرچه در سنين پايين تري سيگار كشيدن را شروع كنيد امكان ابتلا به سرطان ريه بيشتر مي شود.

چگونه خطر ابتلا را كم كنيم؟

2.رژيم غذايي مناسب داشته باشيد:

تخمين زده شده كه 35% سرطانها احتمالا با رژيم غذايي در ارتباطند. سرطان هايي كه وابسته به رژيم غذايي هستند عبارتند از: سرطان هاي سيستم گوارش، پستان، پروستات. رژيم هاي سرشار از ميوه جات و سبزيجات مختلف شما را در برابر سرطان ها محفوظ نگه مي دارد. غذاهاي پرچرب ،غذاهاي سرخ كردني ،كبابي، غذاهاي نمك سود و غذاهاي كپك زده مي توانند در ايجاد چاقي نقش داشته باشند.

ارتباط بين چاقي و سرطان پستان و رحم در زنان و پروستات در مردان وجود دارد. در مورد سرطان پستان اين مساله فقط در مورد زنان چاقي كه به دوران يائسگي رسيده اند صدق مي كند.

هيچ آزمايش تاييد شده اي وجود ندارد كه ويتامين ها يا املاح معدني مي توانند شما را در برابر سرطان حفظ كنند.

تحقيق در مورد افزودني هايي مانند مواد نگهدارنده، چاشني ها و عامل سرطان بودن آنها ادامه دارد.

2- غذاهاي حاوي فيبر زياد مصرف كنيد

3.از تماس زياد با نور خورشيدبپرهيزيد:

مقدار زياد نور خورشيد مي تواند منجر به سرطان پوست شود.

پوست هاي روشن بيشتر در معرض اين خطر قرار دارند. ميزان اشعه ماوراء بنفش براي پوست مضر است. آفتاب سوختگي قطعا براي پوست مضر است و مي تواند خطر جدي براي سرطان پوست باشد.

جهت كاهش خطر:

-         ضايعات ناشي از آفتاب را درمان كنيد. هرگز اجازه ندهيد پوست شما بسوزد.

-         از سايه استفاده كنيد و سعي كنيد به هنگام ظهر زير نور خورشيد قرار نگيريد.

4.بطور منظم ورزش كنيد:

5.از مصرف الكل بپرهيزيد:

6. بطور مرتب جهت معاينه و بررسي به پزشك خود مراجعه نماييد:

بايد توجه داشت كه بسياري از سرطانها تنها با معاينه پزشكي و آزمايشات تكميلي تشخيص داده مي شوند.غربالگری روشی برای تشخیص زودرس بیماری در افراد بدون نشانه با هدف کاهش میزان گسترش بیماری و مرگ ومیر ناشی از آن می باشد . می توان گفت که بسیاری از سرطان ها در صورت تشخیص به موقع قابل درمان باشند.

سرطان پستان:

تشخیص سرطان پستان در مراحل اولیه نه تنها شاخص درمان را افزایش می دهد بلکه از عوارض روحی - روانی ، خانوادگیو اجتماعی آن جلوگیری می کند .لذا توصیه می شود پس از 20 سالگي ماهانه هر خانم پستان خود را معاينه كند و پس از 40 سالگي سالانه يكبار توسط پزشك معاينه شود.پس از 40 سالگي انجام ماموگرافي سالانه توصيه مي شود. در هر سني بايد به علايم زير توجه كرده و با مشاهده آنها به پزشك مراجعه نماييد.

1 هرگونه تغيير در شكل پستان ها

2-  چروكيدگي يا فرورفتگي پوست پستان

3 خونريزي يا هرگونه ترشح از نوك پستان

4 وجود توده در پستان

 

سرطان دهانه رحم:

توصيه مي شود خانم هاي 20 تا 65 ساله اين آزمون را انجام دهند. اين تست بايد قبل يا بعد از عادت ماهيانه باشد.

سرطان روده بزرگ :

از مهمترین عوامل جلوگیری از ابتلا به سرطان روده ، رژیم غذایی پرفیبر و انجام تمرینات ورزشی است. شما می توانید روزانه با چند دقیقه بالا و پایین پریدن ، از پله ها بالا و پایین رفتن یا هفته ای 3 بار پیاده روی به سلامتی روده های خود کمک کنید .

استفاده از روش های غربالگری معمول در بیمارانی که هرگونه فاکتور خطری داشته باشند یا اینکه علائم مذکور را داشته باشند توصیه می‌شود. از جمله روش های تشخیصی که برای غربالگری این سرطان مورد استفاده قرار می گیرد. می توان به آزمایش های زیر اشاره نمود.

  • معاینه راست روده (رکتوم): در این معاینه پزشک راست روده را معاینه می کند تا وجود هرگونه مورد را بررسی کرده و در صورت وجود مواد در داخل راست روده آنها را از نظر آغشته بودن با خون مورد بررسی قراردهد.
  • پروکتوسکوپی : در این روش از طریق دستگاههای خاصی بصورت مستقیم داخل راست روده و قسمت‌های تحتانی روده بزرگ مورد مشاهده قرار می گیرد. از طریق این روش نیمی از سرطانها قابل تشخیص هستند. در این روش ممکن است بیمار احساس فشار کند اما دردی را احساس نخواهد کرد.
  • کولونوسکوپی:به کمک این روش با ابزارهای خاصی، مشاهده کلی روده بزرگ و راست روده ممکن می‌شود. در این حالت نیز فرد دردی را احساس نخواهد کرد.
  • در صورت وجود هرگونه توده در طول این قسمت‌ها نیاز است که بيمارتحت نمونه برداري ازتوده مذکورقرارگيرد تا در زیر میکروسکوپ از نظر وجود بافت یا سلولهای سرطانی مورد بررسی قرار گیرد. این عمل را بیوپسی می نامند.
لذا روش های غربالگری توصیه شده به شرح ذیل می باشد :
- آزمایش سالیانه از وجود خون در مدفوع
- سیگموئیدسکوپی همراه با معاینه راست روده ( رکتوم ) با انگشت هر 5 سال یکبار
- کولونوسکوپی همراه با معاینه راست روده ( رکتوم  هر 10 سال یکبار

سرطان پروستات  :

هنوز یک روش معاینه مفید جهت غربالگری سرطان پروستات ، معاینه با انگشت از طریق رکتوم است و 25 تا 50 درصد مردانی که این معاینه  غیر طبیعی باشد ممکن است سرطان پروستات داشته باشند . چ.ن سرطان پروستات تا مراحلی که بزرگ شود بدون علامت است اگر در این معاینه توده لمس شد امکان سرطانی بودن آن وجود دارد . حساسیت این معاینه حدود 70 درصد و اختصاص بودن آن 50 درصد است . اقدام دیگر در زمینه غربالگری سرطان پروستات ، اندازه گیری میزان PSA است.


گردآورنده : دکتر سودابه شهید ثالث متخصص رادیوتراپی انکولوژی